Porównanie ZUS i podatków w 2026 roku: JDG na skali, liniowym, ryczałcie i spółka z o.o.

Teoria o formach opodatkowania przydaje się do czasu, aż trzeba podjąć decyzję. Wtedy liczą się konkretne kwoty. Poniżej zestawiamy, ile zostaje „na rękę” przy tej samej działalności prowadzonej w różnych formach — na składkach i stawkach z 2026 roku.

Składki ZUS w 2026 roku — punkt wyjścia

Pełne składki społeczne liczy się od podstawy 5 652 zł (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia), preferencyjne — od 1 441,80 zł (30% płacy minimalnej 4 806 zł). Składka chorobowa jest dobrowolna: bez niej pełny ZUS to 1 788,29 zł, a preferencyjny 420,87 zł.

Założenia porównania

• jednoosobowa firma usługowa, stały przychód co miesiąc, koszty 15% przychodu,
• pełny ZUS z chorobową (firma po okresie ulg),
• skala bez ulg i bez wspólnego rozliczenia, ryczałt 12% (usługi IT) i 8,5% (pozostałe usługi),
• spółka z o.o.: CIT 9%, cały zysk wypłacony jako dywidenda (19%); w spółce jednoosobowej wspólnik płaci pełny ZUS i zdrowotną 432,54 zł,
• nie uwzględniamy różnicy w koszcie księgowości (w spółce zwykle wyższej).

Ile zostaje na rękę miesięcznie?

Wyróżniono najkorzystniejszy wariant. * Spółka z dwoma realnymi wspólnikami — bez ZUS z tytułu bycia wspólnikiem; kwota dotyczy całego zysku (do podziału między wspólników).

Rozbicie dla przychodu 20 000 zł miesięcznie

Co pokazują liczby?

1. Przy niższych dochodach wygrywa skala — kwota wolna i 12% przeważają nad niższą zdrowotną na liniowym.
2. Ryczałt z niską stawką jest bardzo mocny, o ile koszty są niewielkie. Przy kosztach 15% ryczałt 8,5% i 12% wyprzedza liniowy już przy średnich przychodach.
3. Liniowy zyskuje przy wysokich dochodach i wysokich kosztach — ryczałt nie pozwala ich odliczyć.
4. Jednoosobowa sp. z o.o. z wypłatą całego zysku rzadko się opłaca — wspólnik płaci ZUS jak w JDG, a CIT i podatek od dywidendy dają łącznie ok. 26%. Spółka wygrywa podatkowo wtedy, gdy zysk zostaje w firmie, gdy wspólników jest kilku albo przy estońskim CIT.

Liczby to nie wszystko

Wybór formy to także ryzyko, formalności i czas. Spółka chroni majątek prywatny, ale wymaga pełnej księgowości. JDG na ryczałcie to minimum papierów, ale bez odliczania kosztów. W każdym wariancie przyda się program do faktur połączony z KSeF i z ewidencją — wtedy zmiana formy opodatkowania od nowego roku to tylko przełączenie ustawień, a nie migracja danych.

Artykuł ma charakter informacyjny i opisuje przepisy obowiązujące w listopad 2026. Kwoty składek i podatków zmieniają się co roku — przed decyzją sprawdź swoją sytuację z doradcą podatkowym lub księgowym.